فیوز مینیاتوری ، مشخصات روی آن و جداول مربوطه

فیوز مینیاتوری ، مشخصات روی آن و جداول مربوطه

فیوز مینیاتوری ، مشخصات روی آن و جداول مربوطه

ازآنجایی‌که فیوز مینیاتوری مینیاتوری یکی از پراستفاده‌ترین تجهیزات اتوماسیون صنعتی می‌باشد، لذا تصمیم گرفتیم که مقاله ای جامع در این مورد آماده سازیم.

  • اعداد و حروف روی فیوز چه معنایی دارند؟
  • یک مهندس برق و یک تکنسین برق صنعتی چگونه باید از پارامترهای روی فیوز مینیاتوری استفاده کند؟
  • عملکرد این قطعه چگونه است؟
  • چگونه می‌توان فیوز مینیاتوری را تعویض کرد؟

در این مقاله به همه سوالات پاسخ خواهیم داد.

 

فیوز مینیاتوری چیست؟

فیوز مینیاتوری (کلید مینیاتوری یا Miniature Circuit Breaker یا به‌اختصار MCB ) تجهیزات الکتریکی را در برابر اتصال کوتاه و عبور جریان غیرمجاز محافظت می‌کند.

این تجهیز از دو مکانیزم برای عملکرد خود استفاده می‌کند :

  • عملکرد بیمتالی برای حفاظت اضافه‌بار : تشخیص جریان اضافه به عهده یک فلز (بیمتال) بودهکه با عبور جریان بیش از جریان نامی، گرم شده و خم می‌گردد که باعث عمل کنتاکت فیوز مینیاتوری شده و مدار را قطع می‌کند.
  • عملکرد مغناطیسی جهت حفاظت از اتصال کوتاه : جریان اتصال کوتاه به‌وسیله سیم‌پیچی با تعداد دور کم و قطر زیاد، به‌صورت مغناطیسی تشخیص داده‌شده و فیوز مینیاتوری قطع می‌شود.

در تصویر زیر (از سایت ariacable) ساختمان داخلی فیوز مینیاتوری را مشاهده می‌کنید:

ساختمان داخلی فیوز مینیاتوری

تیپ کاری فیوزها:

نوع Z (بسیار حساس) :

این نوع از کلید مینیاتوری هنگامی‌که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت‌زمان خاص ( که از تمامی تیپ‌ها کمتر است ) فرمان قطع را صادر می‌کند. حساسیت این نوع از فیوزها ، هم در مواقع اضافه‌بار و هم اتصال کوتاه از تمام تیپ‌های دیگر بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریع‌تر قطع می‌کند. بنابراین کاربرد این نوع فیوز مینیاتوری در مدارات با حساسیت بالا می‌باشد.

 

نوع B (روشنایی) :

کلید مینیاتوری نوع B عموماً در مصارف خانگی و روشنایی کاربرد دارند. این کلیدها در جریان اضافه‌بار بین ۳ تا ۵ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می‌کنند و حساسیت مناسبی برای کاربردهای عادی خانگی دارند. این کلید به فیوز مینیاتوری تندکار معروف است.

 

نوع C (موتوری) :

کلید مینیاتوری نوع C بیشتر کاربرد صنعتی دارند. این کلیدها در جریان اضافه‌بار بین ۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می‌کنند و زمان قطعشان از تیپ B بیشتر است. این فیوزها به فیوز مینیاتوری کندکار معروف است.

 

نوع K (قدرت) :

کلید مینیاتوری نوع K برای حفاظت در مدارات قدرت ، ترانسفورماتور و موتورها استفاده می‌شوند. در این نوع از کلید مینیاتوری حد جریان برای قطع در موارد اضافه‌بار کمتر از سایر فیوزهاست و هنگام به وجود آمدن اضافه‌بار مدار را سریع‌تر قطع می‌کنند ولی در موارد اتصال کوتاه منحنی قطع این نوع فیوزها بین تیپ D و C می‌باشد.

رله چیست

 

نوع D :

کلید مینیاتوری نوع D برای مصارف صنعتی خاص ( مانند مولدهای اشعه ایکس X-Ray و یا ترانسفورماتورها ) استفاده می‌شوند. این کلیدها در جریان اضافه‌بار بین ۱۰ تا ۲۰ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می‌کنند و زمان قطعشان از دیگر مدل‌ها بیشتر است.

 

 

*** حال این سؤال ممکن است ایجاد شود که آیا می‌توان از فیوز مینیاتوری AC برای مدارهای DC نیز استفاده کرد؟

در نگاه جامع، پاسخ منفی است. همان‌طور که در بالا عنوان گردید هر فیوز مینیاتوری دارای دو مشخصه قطع حرارتی و قطع مغناطیسی است.
در مد قطع حرارتی با توجه به اینکه از لحاظ تئوری میزان حرارت تولیدشده توسط جریان AC برابر با حرارت تولیدشده توسط همان مقدار جریانDC است، لذا منحنی قطع هر دو جریان یکسان و در یک نقطه است. اما در مد قطع مغناطیسی – قطع آنی که وابسته به پیک جریان اتصال کوتاه می‌باشد، منحنی مشخصات فیوز در دو جریان AC و DC، مختلف بوده و با ضریب رادیکال دو (۱٫۴۴)باهم ارتباط دارند. همچنین قدرت قطع کلیدها در جریان DC به دلیل مشکلات ناشی از کنترل انرژی سلفی ذخیره‌شده در ساختمان فیوز بسیار کمتر از قدرت قطع آن‌ها در جریان AC است و امکان ذوب شدن تیغه‌ها در اتصال کوتاه جریان DC وجود دارد. معمولاً ولتاژ کارکرد فیوز مینیاتوری نیز در مدار DC باید کاهشی محسوسی داشته باشد.
به‌طورکلی ساختمان و تکنولوژی مورد استفاده در ساخت فیوزها، نقش تعیین‌کننده‌ای در امکان استفاده برای هر دو مدار AC و DC دارد و تنها سازنده فیوز قادر به ارائه هر نوع توصیه‌ای در این زمینه می‌باشد. شرکت‌های معدودی اقدام به تولید فیوزهای مینیاتوری DC می‌کنند و همچنان فیوزهای شیشه ای از بهترین گزینه‌های حفاظت در مدارهای DC می‌باشد.

 

در کلیپ زیر با نحوه کارکرد فیوز مینیاتوری در حالت overload آشنا خواهید شد:

یکی از موارد شایع در تابلوها خرابی فیوزهای مینیاتوریست. تعویض این فیوزها بسیار آسان بوده و مهم‌ترین نکته در زمان تعویض ” اطمینان از قطع بودن برق ورودی” است. در کلیپ زیر با نحوه تعویض فیوز مینیاتوری آشنا خواهید شد:

 

جدول انتخاب فیوز ، بیمتال و کابل موتورهای آسنکرون

جدول انتخاب فیوز ، بیمتال و کابل موتورهای آسنکر


آیا مطالب این مقاله مفید بود؟ می‌توانید از ۱ تا ۵ به این مقاله امتیاز دهید:

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

کلیه حقوق این سایت متعلق به شرکت مهندسی کوشا الکترونیک البرز می‌باشد.